Mobbing Nedir?
İş yerinde mobbing; belirli bir kişiyi hedef alan, sistematik şekilde dışlayan, yıldıran ve psikolojik olarak yıpratan
davranışların bütünüdür. Tek bir anlaşmazlık ya da tek seferlik gerginlik mobbing değildir.
Literatürde Heinz Leymann’ın çalışmalarıyla kavramsallaşan bu alan, bugün kurumsal sağlığın temel risk başlıklarından
biri olarak kabul edilir.
Mobbingi Mobbing Yapan Özellikler
- Süreklilik: Davranışın zaman içinde tekrar etmesi
- Kasıt: Kişiyi değersizleştirme, dışlama veya yıldırma amacı
- Hiyerarşiden bağımsızlık: Üstten asta, asttan üste veya yatay ilişkide görülebilir
- Örtüklük: Açık saldırıdan çok görünmeyen taktiklerle yürüyebilir
- Etkisi: Mağdurda duygusal, zihinsel veya fiziksel yıpranma bırakır
Neler Mobbing Sayılmaz?
| Durum | Neden Mobbing Değil? |
|---|---|
| Tek seferlik tartışma | Sistematik değildir, geçici olabilir |
| Yapıcı performans geri bildirimi | Gelişim odaklıdır, hedef küçültmez |
| Yönetsel görev takibi | Yönetim hakkı kapsamında olabilir |
| Herkese eşit uygulanan kurallar | Kişi hedefli değildir |
| Kriz anı gerilimi | Kalıcı ve kasıtlı bir dışlama döngüsü değildir |
Görünmeyen Mobbing Türleri
En yıkıcı biçimler çoğu zaman sessiz ilerler. Dışarıdan “normal” görünebilir ama içeride güçlü bir dışlama etkisi yaratır.
- Görmezden gelme, fikirleri yok sayma
- Bilgi akışının dışında bırakma (mail, toplantı, grup)
- Sosyal/mesleki ortamlardan sistematik dışlama
- Şaka kılıfında alay ve itibarsızlaştırma
- Bilgiyi saklayarak kişiyi hatalı gösterme
- Başarıyı görünmez kılma
- Yetkinlik altı işlere mahkum etme
Mobbingin en tehlikeli hali, kanıtlanması zor olan örtük davranışların uzun süre devam etmesidir.
Mobbingi Fark Etmek İçin 5 Soru
- Bu davranış tekrar ediyor mu?
- Bu tutum özellikle bana mı yöneliyor?
- Beni değersiz veya dışlanmış hissettiriyor mu?
- Sürekli kendimi savunma ihtiyacı duyuyor muyum?
- Bu durum iş dışındaki hayatımı da etkiliyor mu?
Bu sorulara çoğunlukla “evet” yanıtı veriyorsanız, güvenilir bir yönetici, İK veya uzman desteğiyle süreci yalnız yürütmemek
önemlidir.